22.10 | godz. 14.00 i 18:00 | Bez alko i dragów jestem nudna | reż. Mira Mańka

| Teatr im. Wilama Horzycy w Toruniu

na podstawie książki Marty Markiewicz
reżyseria i scenariusz Mira Mańka
scenografia i kostiumy Katarzyna Sobolewska
muzyka Magda Dubrowska
reżyseria światła Klaudyna Schubert
choreografia Dominik Więcek
obsada Ada Dec, Julia Sobiesiak-Borucka, Mirosława Sobik, Zofia Stafiej (gościnnie), Igor Tajchman / Łukasz Ignasiński (w dublurze)

Marta Markiewicz w wieku 25 lat znalazła się w punkcie krytycznym, który zmusił ją do zatrzymania się i podjęcia decyzji o zmianie. W wydanej w 2024 roku książce „Bez alko i dragów jestem nudna” opisała doświadczenie życia w nałogu – kiedy zawalała swoje życie, uważając, że świetnie się bawi. A potem zrelacjonowała swoją drogę trzeźwienia.

W adaptacji Miry Mańki pojawia się kilkoro postaci, które uzależniły się od używek z zupełnie innych powodów. Ich historie są podobne do doświadczenia Marty – choć ich drogi do popadnięcia w nałóg i zdrowienia są różne, łączy je moment kryzysu oraz próby odbudowy życia na nowych zasadach. Nie znajdziecie w nich jednak dydaktyzmu i moralizowania. Mira Mańka używa strategii autofikcji i stand upu, które służą tu nie tylko rozrywce, ale też oswajaniu doświadczeń.

„Bez alko i dragów jestem nudna” to projekt skupiony na procesie zdrowienia i wspólnocie. Tworzy przestrzeń spotkania, dzielenia się doświadczeniem i rozmowy o trzeźwości jako praktyce codziennego życia – trudnej, ale możliwej.

czas trwania: 100 minut bez przerwy | pokaz z napisami w języku angielskim

[ENG]

At twenty-five, Marta Markiewicz reached a breaking point. For the first time, she was forced to stop and imagine a different life. In her 2024 book Without Alcohol and Drugs, I’m Boring, she writes with striking honesty about addiction—about losing herself while believing she was simply enjoying life. What follows is not a story of redemption, but of learning how to stay sober, one day at a time.

Mira Mańka’s adaptation widens the lens, introducing characters whose stories echo Marta’s in different ways. Their paths into addiction—and towards recovery—are never the same, yet they all arrive at the moment when life as they know it can no longer continue, and something new has to begin. There are no lessons to be learned here, and no simple promises of redemption. Drawing on autofiction and stand-up comedy, Mańka uses humour to make painful experiences speakable without diminishing their weight.

„Without Alcohol and Drugs, I’m Boring” is, above all, a work about recovery and the communities that make it possible. The performance invites audiences into a shared conversation about sobriety—not as a single transformative moment, but as an everyday practice: difficult, demanding and, above all, possible.

23.10 i 24.10 | godz. 19.00 | Las // The Woods | reż. Alan Dilworth

| Teatr Polski w Bydgoszczy

reżyseria Alan Dilworth
tekst i dramaturgia Michael Rubenfeld
przekład Iwona Nowacka
scenografia Lorenzo Savoini
muzyka Marta Zalewska
kostiumy Magdalena Mucha
asystentka kostiumografki Julia Dawidowska
reżyseria świateł Robert Łosicki
asystentka reżysera Zuzanna Medygrał
producentka Magdalena Niedźwiecka
inspicjent Adam Pakieła
obsada
Anja Bieżyńska, Zhenia Doliak, Adam Graczyk, Kacper Kurcius, Michał Jan Meller | Kamil Rodek, Dagmara Mrowiec-Matuszak, Michael Rubenfeld (gościnnie)

Lata po wojnie, która miała położyć kres wszystkiemu, pewna rodzina żyje w ukryciu, głęboko w lesie. Stworzyli własne zasady, własne rytuały, własną iluzję bezpieczeństwa – z dala od kraju, który kiedyś się od nich odwrócił. Historia jednak nie znika – powraca, nieproszona. Gdy świat zewnętrzny wdziera się w ich rzeczywistość, niesie ze sobą nie tylko ciekawość, lecz także propozycję: obietnicę uznania, przynależności i władzy. To, co następuje, przeradza się w niebezpieczną rozgrywkę między pamięcią a ambicją. Niepokojąca i politycznie bezkompromisowa, sztuka obnaża pozory skruchy, uwodzicielską siłę widzialności oraz cenę, jaką płaci się za stanie się symbolem w nieswojej opowieści.

Spektakl współprodukowany przez Necessary Angel Theatre Company. Spektakl powstał dzięki wsparciu Canada Council for the Arts. Spektakl współprodukowany przez FestivALT Stowarzyszenie. Wydarzenie jest organizowane w ramach projektu Rescue Memory – Activism, Arts and Public Remembrance (ReActMem) finansowanego przez Unię Europejską w ramach programu Citizens, Equality, Rights and Values (CERV).

czas trwania: 140 minut z przerwą | 23.10 pokaz z tłumaczeniem na PJM
| 24.10 pokaz z audiodeskrypcją i napisami w języku angielskim

[ENG]

A family lives in hiding, deep in the forest, decades after a war that was supposed to end everything. They have built their own rules, their own rituals, their own version of safety—far from a country that once turned on them.

But history has a way of resurfacing. When the outside world pushes its way in, it comes not only with curiosity, but with an offer—one that promises recognition, belonging, and power.

What follows is a dangerous negotiation between memory and ambition. Who gets to rewrite the past? Who benefits from reconciliation? And what does it mean when a nation that once erased you suddenly wants you back—on its own terms?

Unsettling and fiercely political, the play exposes the performance of remorse, the seduction of visibility, and the cost of becoming a symbol in someone else’s story.

30.10 | godz. 19.00 | W starym domu ktoś jeszcze czeka | reż. Żenia Dawidenka

| Gdański Teatr Szekspirowski

autor Jan Barszczewski
reżyseria i adaptacja Żenia Dawidenka
scenografia i kostiumy Kornelia Dzikowska-Demirska
muzyka Maciej Świniarski
ruch sceniczny Patryk Dariusz Gacki
producentka Joanna Śnieżko Misterek
obsada Siarhei Artsiomenka, Katsiaryna Zhaludok, Mikita Chabatar , Maciej Baka, Piotr Srebrowski, Sviatlana Tsimokhina

Ostatni wieczór roku. W domu odciętym od całego świata przez śnieżną burzę Szlachcic Zawalnia spotyka podróżnych i starych znajomych.

Z każdą mijającą godziną przestrzeń napełnia się i ożywia mistycznymi opowiadaniami oraz bajkami Ziemi Połockiej, splatając świat realny i bajkowy, dawne języki oraz opowieści o wilkołakach, różnych duchach, płaczkach i magicznych trawach.

Spektakl staje się zmysłowym horrorem i wglądem w ludzkie obłędy, próbą wejścia w głąb niesłyszalnych dziś opowieści oraz odnalezienia wiary w świat, w który już raczej uwierzyć nie potrafimy.

Zanim wybije północ, wejdź do środka.

W starym domu ktoś jeszcze czeka.

 

Projekt dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w ramach programu dotacyjnego „Różnorodność Językowa” Instytutu Różnorodności Językowej Rzeczypospolitej.

czas trwania: 70 minut bez przerwy | pokaz z napisami w języku angielskim

[ENG]

The last evening of the year. In a house cut off from the rest of the world by a blizzard, Nobleman Zawalnia meets travelers and old acquaintances.

With every passing hour, the space fills up and comes alive with mystical tales and fairy tales of the Polotsk Land, weaving together the real and fairytale worlds, ancient languages, and stories of werewolves, various spirits, wailing women, and magical herbs.

The performance becomes a sensory horror and an insight into human madness—an attempt to delve into stories that go unheard today and to rediscover faith in a world we can no longer seem to believe in.

Before midnight strikes, step inside.

In the old house, someone is still waiting.

25.10 | g. 19.00 | STRACH ZŻERA DUSZĘ | Hubert Sulima

HUBERT SULIMA

STRACH ZŻERA DUSZĘ | szkic sceniczny

reżyseria Agnieszka Glińska
autor Hubert Sulima
przekład z języka polskiego na angielski Artur Zapałowski
obsada Zhenia Doliak, Paweł L. Gilewski, Adam Graczyk, Dagmara Mrowiec-Matuszak, Emilia Piech, Michalina Rodak, Michał Surówka, Małgorzata Trofimiuk
inspicjentka Hanna Gruszczyńska

Sztuka inspirowana filmem „Strach zżerać duszę” Rainera Wernera Fassbindera. Alona – młoda uchodźczyni z Charkowa, ukrywająca swoje demony za fasadą luksusu – spotyka się z Emi, starszą sprzątaczką ze Śląska, która całe życie spędziła w cieniu przemocowej relacji i społecznych oczekiwań. Uczucie między kobietami wywołuje wokół nich burzę strachu. Ta emocja nie dotyczy jednak wyłącznie jednostki i jej wewnętrznego świata. Jest samym fundamentem, na którym zbudowane jest społeczne doświadczenie. Miłość wcale nie uwalnia bohaterek z opresyjnego systemu – ona je w ten system wtłacza, demaskując wszystkie ukryte lęki, nierówności i fobie.

| pokaz z napisami w języku angielskim

[ENG]

The Play is inspired by film „Ali: Fear Eats the Soul” by Rainer Werner Fassbinder. Alona—a young refugee from Kharkiv is hiding her demons behind a facade of luxury—who collides with Emi, an older cleaner from Silesia who has spent her entire life in the shadow of an abusive relationship and social expectations. The affection between the women unleashes a storm of fear. However, this emotion does not merely concern the individual and their inner world; it is the very foundation upon which social experience is built. Love does not liberate the characters from the system at all—it forces them into it, exposing all hidden fears, inequalities and phobias.

26.10 | g. 19.00 | TRUCHŁO NOWORODKA | Weronika Makowskx

WERONIKA MAKOWSKX

TRUCHŁO NOWORODKA | szkic sceniczny

reżyseria Pamela Leończyk
autorka Weronika Makowskx
przekład z języka polskiego na angielski Dominika Gajewska
obsada Kacper Kurcius, Anna Bonna (gościnnie), Aleksandra Stasik (gościnnie)
inspicjent Adam Pakieła

Sztuka inspirowana fragmentami książki „Testo ćpun” Paula B. Preciado. Zmagająca się z ciężarem utraconej ciąży pisarka wyrusza w podróż na południe Francji, zabierając jako kierowcę swojego byłego partnera, z którym łączy ją desperacka, choć całkowicie niedookreślona więź. W drodze jej potrzeba nadania cierpieniu wyższego sensu zderza się z jego chłodnym, opartym na biologii realizmem, zmuszając oboje do bolesnej konfrontacji z własną przeszłością i tożsamością.

| pokaz z napisami w języku angielskim

[ENG]

The Play inspired by fragments of book „Testo junkie” by Paul B. Preciado. Struggling with the weight of a lost pregnancy, a writer embarks on a journey to the South of France, bringing along her ex-partner as a driver, with whom she shares a desperate yet entirely undefined bond. Along the way, her need to ascribe a higher meaning to her suffering clashes with his cold, biologically-driven realism, forcing them both into a painful confrontation with their own past and identity.

27.10 | g. 19.00 | SPOJRZENIE RUDEGO LISA | Oleg Mychajłow

OLEG MYCHAJŁOW

SPOJRZENIE RUDEGO LISA | szkic sceniczny

reżyseria Paweł Łysak
autor Oleg Mychajłow
przekład z języka ukraińskiego na język polski Anna Korzeniowska-Bihun
przekład z języka ukraińskiego na język angielski Iryna Shakhova
obsada Anja Bieżyńska, Dagmara Mrowiec-Matuszak
inspicjentka Hanna Gruszczyńska

Dramatyczny monolog-spowiedź: przez pryzmat doświadczenia wojennego, wspomnień z dzieciństwa i mistycznej reinterpretacji reinkarnacji, dwie kobiece dusze (lub dwie strony jednej świadomości), połączone więzią przez epoki i śmierci, próbują zrozumieć stratę, okupację i niekończący się „luty” poprzez pryzmat pamięci rodzinnej, dekolonizacji kultury i konfrontacji ze złamaną rzeczywistością. Napisane w trakcie pełnoskalowej inwazji.

| pokaz z napisami w języku angielskim

[ENG]

A dramatic confessional monologue: through the lens of wartime experience, childhood memories, and a mystical reinterpretation of reincarnation, two female souls (or two sides of one consciousness), bound across epochs and deaths, try to make sense of loss, occupation, and an endless „February” — through the prism of family memory, cultural decolonization, and confrontation with a broken reality. Written during the full-scale invasion.

28.10 | g. 19.00 | ANIOŁKI Z PRZEDMIEŚCIA | Martta Mercedes Jylhä

MARTTA MERCEDES JYLHÄ

ANIOŁKI Z PRZEDMIEŚCIA | szkic sceniczny

reżyseria Ewa Platt
autorka Martta Mercedes Jylhä
przekład z języka fińskiego na polski Sebastian Musielak
przekład z języka fińskiego na angielski Nely Keinänen
obsada Emilia Piech, Jerzy Pożarowski, Marcin Zawodziński, Aleksandra Stasik (gościnnie)
inspicjent Adam Pakieła

Oryginalny formalnie dramat ukazuje Bimbo jako męczenniczkę i mesjaszkę późnego kapitalizmu, składając ją w ofierze na ołtarzu systemu zbudowanego na Ojcu (uwadze), Synu (pożądaniu) i Duchu Świętym (widzialności). Napisana niemal w całości wielkimi literami, sztuka Martty Mercedes Jylhä zagłębia się w hiperkobiecy stereotyp Bimbo i dokonuje na nim literackiej sekcji zwłok.

| pokaz z napisami w języku angielskim

[ENG]

A formally original drama shows us Bimbo as a martyr and messiah of late capitalism, sacrificing her on the altar of a system built on the Father (attention), the Son (desire), and the Holy Spirit (visibility). Written almost entirely in caps lock, Martta Mercedes Jylhä’s play digs into the hyperfeminine trope of the Bimbo and performs a literary autopsy on it.

29.10 | g. 19.00 | NIBYŻYCIE | Nina Plavanjac

NINA PLAVANJAC

NIBYŻYCIE | szkic sceniczny

reżyseria Piotr Mateusz Wach
autorka Nina Plavanjac
przekład z języka serbskiego na język polski Gabriela Abrasowicz
przekład z języka serbskiego na język angielski Nina Plavanjac
obsada Anja Bieżyńska, Mirosław Guzowski, Marian Jaskulski, Kacper Kurcius, Dagmara Mrowiec-Matuszak
inspicjentka Hanna Gruszczyńska

Zbudowana z epizodów sztuka przedstawiająca ostatnią noc świata przed apokalipsą, która przemienia ludzi w rośliny, zwierzęta w ludzi, a ocean w niebo. Składa się z sześciu powiązanych ze sobą scen, rozgrywających się we współczesnych przestrzeniach tranzytowych – miejscach przeznaczonych raczej do podróży, konsumpcji, obserwowania widowiska lub odbywania kary niż do życia. Historie te badają różne formy samotności i obsesji, ukazując, w jaki sposób fiksacja i konsumpcja wypełniają pustkę pozostawioną przez niemożność prawdziwego spotkania z inną istotą.

| pokaz z napisami w języku angielskim

[ENG]

„Paralife” is an omnibus play following the world’s final night before the apocalypse that turns people into plants, animals into people, and the ocean into sky. Composed of six interconnected scenes set in contemporary non-spaces—places meant for transit, consumption, spectacle, or punishment, rather than living. The stories explore various forms of loneliness and obsession, revealing how fixation and consumption fill the void left by the inability to truly meet another being.

18.10 | 11:00 | DEBATA DYREKTORÓW FESTIWALU

18.10 | 11:00 | Klub festiwalowy | DEBATA DYREKTORÓW FESTIWALU | wstęp wolny

PO CO TO WSZYSTKO?

Debata dyrektorów Festiwalu Prapremier – obecnego i byłych – o idei, wyzwaniach i celach festiwali teatralnych.

25 odsłon Festiwalu Prapremier to idealna okazja do przyjrzeniu się temu, jak koncepcja tego wydarzenia ewoluowała na przestrzeni lat. Ale też dobry moment, żeby zapytać: co dalej? I szerzej: po co nam dzisiaj festiwale teatralne?

W debacie wezmą udział dyrektorzy Teatru Polskiego im. H. Konieczki w Bydgoszczy, którzy współtworzyli festiwal od jego powstania – Adam Orzechowski, Paweł Łysak i Paweł Wodziński oraz Beniamin M. Bukowski, który obecnie kieruje teatrem. Spotkamy się, by porozmawiać o tym, jak zmieniło się festiwalowe życie, teatr i publiczność. O tym, czym dziś właściwie jest festiwal, czy nadal potrzebujemy miejsc spotkania, konfrontacji i odkrywania nowego teatru. I jaką rolę w przyszłości może odegrać Festiwal Prapremier na mapie Bydgoszczy, Polski i Europy.

Debatę poprowadzi Justyna Czarnota-Misztal – dyrektorka Instytutu Teatralnego im. Zbigniewa Raszewskiego w Warszawie.

Czy festiwale nadal mają sens? Co powinny dziś robić inaczej? I z jaką energią powinniśmy wkroczyć w drugie ćwierćwiecze Festiwalu?

 Gramy dalej?